อธิบดี สกร. มอบแนวทางขับเคลื่อน “Learning T-Map” ปักหมุดแหล่งเรียนรู้ชุมชน

วันที่ 10 – 12 มีนาคม 2569 กรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อจัดทำ “คู่มือการสร้าง Learning T-Map บนเว็บไซต์ ด้วย Canva 2025” ณ ห้องประชุมสุนทร สุนันท์ชัย ชั้น 4 กรมส่งเสริมการเรียนรู้ โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานส่วนกลางและบุคลากร สกร. ประจำจังหวัดนครราชสีมา เข้าร่วม รวมทั้งครู สกร. ในสังกัดจาก 10 พื้นที่การศึกษา รวม 21 คน เพื่อร่วมกันพัฒนาแนวทางการสร้างแผนที่แหล่งเรียนรู้ของชุมชนให้สามารถนำไปใช้ได้จริงในระดับพื้นที่

โอกาสนี้ ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ได้มอบนโยบายและแนวทางสำคัญในการขับเคลื่อนการจัดการเรียนรู้ในระดับท้องถิ่นสู่ระดับประเทศ โดยเน้นย้ำว่า Learning T-Map จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการรวบรวมและปักหมุดแหล่งเรียนรู้ในชุมชน เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงองค์ความรู้ที่อยู่ใกล้ตัวได้อย่างสะดวกและเป็นระบบ

อธิบดี สกร. กล่าวว่า โครงการนี้มีเป้าหมายในการจัดทำ คู่มือการสร้างแผนที่แหล่งเรียนรู้ของสถานศึกษา โดยเลือกจังหวัดนครราชสีมาเป็นพื้นที่ต้นแบบ (Best Practice) เนื่องจากมีการดำเนินงานที่เข้มแข็งและมีระบบข้อมูลที่ชัดเจน พร้อมทั้งกำหนดแนวทางให้ ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับตำบลทั่วประเทศลงพื้นที่สำรวจแหล่งเรียนรู้ในชุมชนของตนเอง ไม่ว่าจะเป็นสถานที่ บุคคล ภูมิปัญญาท้องถิ่น หรือสื่อการเรียนรู้ที่มีคุณค่า

ข้อมูลจากการสำรวจจะถูกนำมาพัฒนาเป็น แผนที่ดิจิทัล Learning T-Map ซึ่งผู้เรียนและประชาชนสามารถสแกน QR Code เพื่อเข้าถึงรายละเอียดของแต่ละแหล่งเรียนรู้ได้ทันที เช่น ประเภทความรู้ ผู้เชี่ยวชาญในพื้นที่ และกิจกรรมการเรียนรู้ที่เปิดให้บริการ

ในด้านเทคโนโลยี อธิบดี สกร. ได้มอบแนวทางให้ทีมงานใช้ แพลตฟอร์ม Canva เป็นเครื่องมือหลักในการพัฒนา Learning T-Map เนื่องจากเป็นระบบที่ใช้งานง่าย เข้าถึงได้ทุกพื้นที่ และสามารถเชื่อมโยงข้อมูลจากตำบลต่าง ๆ ทั่วประเทศเข้าสู่ระบบกลางได้ในอนาคต โดยรูปแบบของแผนที่จะพัฒนาให้เป็น แผนที่เชิงพื้นที่ที่สามารถคลิกดูข้อมูลรายอำเภอและแหล่งเรียนรู้เฉพาะทางได้อย่างละเอียด

นอกจากนี้ ยังมีแนวทางพัฒนาในระยะต่อไปให้ Learning T-Map เชื่อมโยงกับการจัดทำหลักสูตรการเรียนรู้ระยะสั้นแบบ Self-learning เช่น การเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านคลิปวิดีโอหรือสื่อดิจิทัลที่ผลิตขึ้นเอง เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา

อธิบดี สกร. ยังเน้นย้ำว่า หัวใจสำคัญของ Learning T-Map คือการเชื่อมโยงข้อมูลแหล่งเรียนรู้เหล่านี้เข้าสู่ระบบ “ธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank)” ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566 โดยองค์ความรู้จากชุมชนสามารถพัฒนาเป็นหลักสูตรที่นำไปสะสมหน่วยกิตได้ ทั้งในมิติการศึกษาตามวุฒิ การพัฒนาตนเอง และการเรียนรู้ตลอดชีวิต ซึ่งในอนาคตสามารถต่อยอดไปสู่การเรียนระดับปริญญาตรี หรือเข้าสู่ระบบ Fast Track ได้

พร้อมกันนี้ อธิบดี สกร. ยังได้ยกตัวอย่างแนวทางการจัดการเรียนรู้จากพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี ที่ได้นำแหล่งเรียนรู้ในชุมชนมาใช้เป็น “ห้องเรียนจริง” ให้เด็กนักเรียนได้เรียนรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่น ปู่ย่าตายายในชุมชน ทำให้เกิดการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงชีวิตจริง สร้างความภาคภูมิใจในท้องถิ่น และลดข้อจำกัดของการเรียนรู้ในห้องเรียนแบบเดิม

ในมิติของการบริหาร อธิบดี สกร. ยังเน้นย้ำถึงการเปิดโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนที่มีความแตกต่าง โดยเฉพาะกลุ่มที่อยู่นอกระบบหรือมีพลังในการเรียนรู้ในรูปแบบที่ไม่เหมือนใคร ครูและผู้บริหารจำเป็นต้องเข้าใจบริบทของผู้เรียนและช่วยดึงศักยภาพของพวกเขาออกมาเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต

ทั้งนี้ การขับเคลื่อน Learning T-Map ถือเป็นหนึ่งในภารกิจสำคัญของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ประจำปีงบประมาณ 2569 ภายใต้แนวคิด “ปักหมุดแหล่งเรียนรู้ชุมชน” เพื่อสร้างระบบการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น เข้าถึงง่าย และตอบโจทย์การพัฒนาทักษะชีวิตของประชาชนในยุคใหม่

ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายสำคัญของ สกร. ในการสร้าง “วิถีชีวิตแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต” ให้เกิดขึ้นกับประชาชนทุกช่วงวัย และขับเคลื่อนองค์กรไปสู่การเป็นระบบการเรียนรู้ที่ทันสมัย เชื่อมโยงเทคโนโลยี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และโอกาสทางการศึกษาเข้าด้วยกันอย่างสมดุลและยั่งยืน